[](https://www.haberfin.com/haberler/kene-mevsimi-basladi-keneler-kuzeye-dogru-yayilmaya-devam-ediyor/?utm_source=chatgpt.com)
Keneler, doğanın görünmeyen ama etkili sakinleridir. Küçük ama güçlüdürler; yaşam döngüleri, çevresel koşullarla uyum içinde şekillenir. Bu yazıda, “Kene hangi ayda olur?” sorusunu küresel ve yerel perspektiflerden ele alarak, bu minik parazitlerin mevsimsel davranışlarını, sağlık üzerindeki etkilerini ve toplumlar arasındaki algı farklılıklarını inceleyeceğiz.
—
Küresel Perspektif: Kenelerin Mevsimsel Aktivitesi
Kenelerin aktivitesi, iklim koşullarına doğrudan bağlıdır. Genel olarak, sıcaklıkların arttığı ilkbahar ve yaz aylarında keneler daha aktif hale gelir. Özellikle Mart ile Ekim arasındaki dönem, kenelerin en yoğun olduğu zaman dilimidir. Bu süreçte, keneler nemli ve sıcak ortamlarda daha fazla bulunur ve bu koşullar, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) gibi hastalıkların yayılma riskini artırır ([bioleen.com.tr][1]).
Ancak, sonbahar ve kış aylarında da bazı kene türlerinin aktif olduğu gözlemlenmiştir. Özellikle Ixodes türleri gibi bazı keneler, soğuk havalarda bile hayatta kalabilir ve aktif hale gelebilir. Bu durum, kene ısırıkları ve buna bağlı hastalıkların yıl boyunca bir tehdit oluşturabileceğini gösterir ([Anadolu Ajansı][2]).
—
Yerel Perspektif: Türkiye’de Kene Aktivitesi
Türkiye’de kene aktivitesi, coğrafi ve iklimsel faktörlere bağlı olarak değişiklik gösterir. Özellikle İç Anadolu’nun kuzeyi, Orta Karadeniz ve Doğu Anadolu’nun kuzey bölgelerinde kene vakaları daha sık görülür. Bu bölgelerde, özellikle Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında kene ısırığı vakaları artış gösterir ([dresinsenol.com][3]).
Son yıllarda, kene kaynaklı hastalıkların mevsimsel dağılımında değişiklikler gözlemlenmiştir. Örneğin, Sivas’ta 2024 yılında kene kaynaklı hastalık vakaları Mart ayında başlamış ve Ekim ayına kadar devam etmiştir ([Sputnik Türkiye][4]). Bu durum, kene aktivitesinin sadece yaz aylarıyla sınırlı olmadığını, yılın farklı dönemlerinde de risk oluşturabileceğini göstermektedir.
—
Kültürel ve Toplumsal Algılar
Keneler, farklı kültürlerde ve toplumlarda değişik şekillerde algılanır. Bazı toplumlar, keneleri sadece yaz aylarının bir tehlikesi olarak görürken, bazıları yıl boyunca bu parazitlere karşı tedbirli olurlar. Özellikle kırsal alanlarda yaşayanlar, keneleri daha sık görür ve bu nedenle korunma yöntemleri konusunda daha bilinçlidirler. Şehirlerde ise kene vakaları daha az görülür, bu nedenle halkın farkındalığı genellikle düşüktür.
Türkiye’de, kene kaynaklı hastalıkların en fazla görüldüğü iller arasında Sivas, Tokat, Yozgat ve Çorum gibi İç Anadolu Bölgesi illeri öne çıkmaktadır. Bu illerde, kene ısırığına bağlı hastalık vakaları daha sık rapor edilmektedir ([Sputnik Türkiye][4]).
—
Sonuç ve Öneriler
Keneler, yılın farklı dönemlerinde aktif olabilen ve sağlık açısından ciddi riskler taşıyan parazitlerdir. Bu nedenle, kene ısırıklarından korunmak için yıl boyunca dikkatli olunmalıdır. Kırsal alanlarda çalışanlar, doğa yürüyüşleri yapanlar ve hayvancılıkla uğraşanlar, özellikle kene ısırığına karşı daha duyarlı olmalıdır.
Korunma yöntemleri arasında uzun kollu giysiler giymek, açık renkli kıyafetler tercih etmek, kene kovucu spreyler kullanmak ve doğa aktiviteleri sonrasında vücutta kene kontrolü yapmak yer alır. Ayrıca, kene ısırığı durumunda en kısa sürede sağlık kuruluşuna başvurmak önemlidir.
Unutulmamalıdır ki, kene kaynaklı hastalıklar zamanında tedavi edilmezse ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle, kene aktivitesinin yüksek olduğu dönemlerde ve bölgelerde ekstra dikkatli olunmalı ve gerekli önlemler alınmalıdır.
—
[1]: https://bioleen.com.tr/kene-hangi-ayda-olur/?utm_source=chatgpt.com “Kene Hangi Ayda Olur – Doğal Yaşam Rehberi”
[2]: https://www.aa.com.tr/tr/saglik/sonbahar-ve-kis-aylarinda-da-keneye-dikkat-edilmesi-uyarisi/3394688?utm_source=chatgpt.com “Sonbahar ve kış aylarında da keneye dikkat edilmesi uyarısı”
[3]: https://www.dresinsenol.com/2019/06/13/yaz-acik-hava-keneler/?utm_source=chatgpt.com “Yaz – Açık Hava – Keneler – Prof. Dr. Esin Şenol”
[4]: https://anlatilaninotesi.com.tr/20230601/her-mevsimde-yasayabilen-keneler-en-cok-bu-illerde-tehlike-saciyor-1071897938.html?utm_source=chatgpt.com “Her mevsimde yaşayabilen keneler, en çok bu illerde tehlike saçıyor”