En çok günah olan şey nedir? İzmir’de 25 Yaş Krizi ve Vicdanın Wi-Fi Çekmemesi
Merhaba Bahs ziyaretçileri! Günümüzün konusu: “En çok günah olan şey nedir”. Hazırsanız başlayalım!
İzmir’de 25 yaşında olmak biraz garip bir deneyim. Bir yandan “ben artık yetişkinim” tripleri, diğer yandan markette indirimli abur cubur görünce hayatın anlamını sorgulayan bir beyin… İşte böyle bir zihnin en sevdiği sorulardan biri de şu oluyor: En çok günah olan şey nedir?
Ama dürüst olayım; ben bu soruyu felsefi bir meraktan çok, gece 02.17’de tavuk döner yerken iç sesim “bu kesin listede üst sıralarda” dediği için düşünüyorum.
Günah listesi yapmaya çalışan bir beyin (ve başarısızlığı)
Benim kafamda sürekli bir Excel dosyası var. Adı: “Günahlar v1.3 Final Final Son”.
İçinde şöyle şeyler:
Gece 3’te dolap açmak → %60 günah
Mesajı görüp cevaplamamak → %73 günah (duruma bağlı)
Kediye “gel buraya” deyip gelmeyince gurur yapmak → %88 günah
Simit alıp yarısını martılara kaptırmak → toplumsal günah
Ama sorun şu: Liste hiçbir zaman tamamlanmıyor. Çünkü her gün yeni bir şey ekleniyor.
Mesela geçen gün Kordon’da yürürken arkadaşımla konuşuyorduk.
— “Abi sence en çok günah olan şey nedir?” dedim.
Arkadaşım hiç düşünmeden:
— “Metrobüste çantasını yanına koyup üç kişilik yer kaplamak.”
Duraksadım.
Beynim:
“Bu… bu çok güçlü bir aday.”
İzmir’de sıradan bir gün ve vicdanın küçük çatlakları
İzmir’de günah konusu bile biraz rahat. Çünkü güneş var, deniz var, insanlar zaten yarı tatilde gibi yaşıyor. Ama insanın iç sesi tatil yapmıyor.
Sabah kalkıyorum, kahve yapıyorum. Kahveyi fazla koyuyorum.
İç ses:
— “İsraf…”
Sonra Instagram açıyorum. 45 dakika reels izliyorum.
İç ses:
— “Zaman israfı…”
Dış ses (ben):
— “Ama algoritma beni seçti…”
İşte böyle bir hayatın içinde En çok günah olan şey nedir? sorusu aslında şuna dönüşüyor: “Ben şu an kaç tane küçük suç üst üste işliyorum?”
Kahve, vicdan ve aşırı düşünme üçgeni
Bir gün Alsancak’ta kahve içiyorum. Yan masada biri efsane bir cheesecake yemiş, ben ise sadece kahve içiyorum çünkü “sağlıklı yaşam”.
Ama sonra garsona dönüp:
— “Bir dilim cheesecake alabilir miyim?” dedim.
Garson gülümsedi.
Benim iç ses:
— “Direndin, sonra çöktün. Klasik.”
İşte o an düşündüm: İnsan neden küçük zevklerle büyük vicdan azabı arasında sıkışır?
Belki de en çok günah olan şey nedir sorusunun cevabı, aslında “kendini gereksiz yere fazla yargılamak”tır.
Ama bunu kabul etmek de ayrı bir günah gibi geliyor.
Arkadaş ortamında günah ekonomisi
Bizim arkadaş grubunda “günah ekonomisi” diye bir şey var. Herkes her davranışı puanlıyor.
Örnek:
Mesajı geç görmek → -10
Hikâyeye bakıp cevap yazmamak → -15
“geliyorum” deyip 40 dakika sonra gelmek → -30 ama İzmir trafiği varsa +5 telafi
Bir gün yine tartışma:
— “En çok günah olan şey nedir sizce?”
— “Bence dürüst olmamak.”
— “Hayır ya, en kötüsü Wi-Fi şifresini verip sonra değiştirmek.”
— “Oha bu direkt cehennem DLC’si.”
Ben köşede düşünüyorum:
“Ben neden bu konuşmayı ciddiye alıyorum?”
İç sesle yapılan gizli mahkeme
Geceleri en kötü şey başlıyor: iç mahkeme.
Beyin kürsüde.
Savcı:
— “Sanık bugün planladığı işi yapmadı, yerine 6 video izledi.”
Savunma:
— “Ama motivasyon yoktu.”
Hakim (ben):
— “Motivasyon eksikliği hafifletici sebep sayılabilir.”
Ama sonra birden:
— “Peki ya neden bu kadar düşündün ama hiçbir şey yapmadın?”
İşte orada iş değişiyor.
Çünkü En çok günah olan şey nedir? sorusu bazen davranıştan çok düşünceye dönüşüyor. Fazla düşünmek, az yaşamak… ve bunu fark edip yine aynı şeyi yapmak.
Küçük günahlar büyük hayatlar
İnsan garip bir varlık. Büyük şeylerden değil, küçük tekrar eden şeylerden yoruluyor.
Mesela:
“Yarın erken kalkacağım” deyip 11.30’da uyanmak
Bildirimleri açıp yine de hiçbirine bakmamak
“Bu hafta düzenli spor yapacağım” deyip yürüyüşü sadece buzdolabına yapmak
Bunlar tek başına günah gibi görünmüyor ama birikince insanın içi hafif “404 huzur bulunamadı” hatası veriyor.
Bir gün sahilde oturuyorum, karşımdan martılar geçiyor.
Martı bir şey çaldı.
Ben:
— “Bak işte bu net günah.”
Sonra durdum.
— “Ama kim kime göre?”
İç ses:
— “Felsefeye girme, sus.”
En çok günah olan şey nedir? sorusunun gerçek cevabı
Bir noktada şunu fark ettim: herkesin “en kötü günah” listesi aslında kendi hayatına göre şekilleniyor.
Kimisi için yalan söylemek en ağır şey, kimisi için zaman israfı, kimisi içinse mesajı görüp cevap vermemek.
Benim için mi?
Benim için en tehlikelisi şu olabilir:
Kendine sürekli “sonra yaparım” demek.
Çünkü “sonra” diye bir yer yok. Sadece ertelenmiş düşünceler var.
Ama bunu kabul etmek bile kolay değil. Çünkü kabul edince insan kendine dönüp şunu soruyor:
— “Peki ben şu ana kadar ne yaptım?”
Ve işte o soru, İzmir güneşinden bile daha yakıcı.
Kısa bir sokak diyaloğu
Geçen gün Kıbrıs Şehitleri’nde yürürken bir arkadaşla karşılaştım.
— “Ne yapıyorsun?”
— “Düşünüyorum.”
— “Tehlikeli iş.”
— “Neyi?”
— “Düşünmeyi. Fazlası günah sayılabilir.”
Güldük.
Ama sonra ikimiz de biraz sustuk. Çünkü ikimiz de biliyoruz: fazla düşünmek bazen gerçekten yorucu bir spor.
Günah mı, insanlık hali mi?
Bazen düşünüyorum da, belki de tüm bu “günah” meselesi biraz fazla dramatize edilmiş bir insanlık hali.
Çünkü herkes bir şeyleri yanlış yapıyor. Ama aynı zamanda herkes bir şeyleri doğru yapmaya çalışıyor.
Ve belki de asıl mesele şu:
Yanlış yapınca kendini silip atmak yerine, “tamam, buradan devam edelim” diyebilmek.
Ama bunu söylemek kolay, uygulamak İzmir’de yazın toplu taşımaya binmek kadar zor.
Final gibi olmayan bir düşünce akışı
Şu an yine iç ses devrede:
— “Bu yazı nereye gidiyor?”
— “Bilmiyorum.”
— “Ama güzel gidiyor mu?”
— “Ona da emin değilim.”
Ama belki de mesele bu. Net cevaplar bulmak değil, sorularla biraz daha dürüst yaşayabilmek.
Çünkü En çok günah olan şey nedir? sorusu aslında tek bir cevabı olan bir soru değil.
Bazen kaçmak, bazen ertelemek, bazen susmak, bazen de gereksiz yere kendini fazla ciddiye almak.
Ve ben İzmir’de 25 yaşında biri olarak şunu öğreniyorum:
Deniz kenarında oturup hiçbir şey yapmamak bazen en masum şey gibi görünür… ama bazen de insanın kendisiyle en çok yüzleştiği yer olur.
Martılar yine bir şeyler çalıyor.
Ben yine düşünüyorum.
Ama bu sefer biraz daha sessiz.
Bahs okurlarıyla “En çok günah olan şey nedir” konusunu paylaşmak gerçekten güzeldi. Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere!